Nieuws

Deze podcast maakt diepe indruk

Jaarlijks overwegen ruim 400.000 mensen een einde aan hun leven te maken. In 2018 deden 1829 mensen dit daadwerkelijk. Dat komt neer op vijf mensen per dag ( bron: 113 zelfmoordpreventie).

Foto: omroep gelderland

Zelfmoord. Een beladen onderwerp. In mijn roman ‘Halverwege het einde’ lezen we welke rol dit thema speelt in het boek van de hoofdpersoon.

Praten helpt. Altijd. Vaak lucht het op om over je zelfmoordgedachten te praten. Je kunt praten met iemand in jouw omgeving maar je kunt ook professionele hulp zoeken.

Daarom verleende ik mijn medewerking aan het maken van de podcast ‘Verstikt’ van Maarten Dallinga voor Omroep Gelderland. De afleveringen zijn vanaf 9 november 2019 te horen. Abonneer je nu vast via je vaste podcast-kanaal, zodat je niets mist. 

https://www.omroepgelderland.nl/nieuws/2428693/Omroep-Gelderland-journalist-Maarten-Dallinga-lanceert-verhalende-podcast-over-zelfdoding

Heb je na het lezen van dit bericht of het luisteren van de podcast gedachten over zelfmoord, bel dan 0900-0113

Standaard
Media, Nieuws

Het gezicht achter de depressie

Zo luidde de titel van de talkshow waarin ik gisteravond te gast was. In haar wekelijkse programma bij Radio Aalsmeer heeft Echt Esther gesprekken met gasten over maatschappelijke, actuele, culturele, muzikale of lokale onderwerpen. Deze week stond ‘depressie’ op het programma.

Studio Aalsmeer, Het gezicht achter depressie. 10 oktober 2019

Als auteur van ‘Halverwege het einde’ en ervaringsdeskundige nam ik plaats aan haar tafel, samen met schrijfster, tekenaar en uitgeefster Esther van den Ham (ja, ook Esther) en Arjen Grootenboer, betrokken bij het project ‘Giving a depressie a face.’ We spraken over wie en wat we zijn naast onze depressie, hoe we onze depressies ervaren en wat er chemisch en emotioneel gebeurt in ons hoofd en ons lijf op momenten dat we kampen met onze depressies. De actualiteit volgend, wilden we natuurlijk ook iets zeggen over het slikken van antidepressiva. Niet-medicamenteuze behandelingen en methodes konden daarbij natuurlijk niet onbesproken blijven.

Arjen Grootenboer en Mascha Gesthuizen. Foto Esther van den Ham

Toen ik vanmorgen mijn dagelijkse therapeutische wandeling maakte met mijn therapeutische lieve bruine labrador, luisterde ik de uitzending terug. Ik dacht aan hoe we daar gisteren zaten. drie gasten met een rijk leven en met depressies. Hoe de depressies ons bestaan heeft gekleurd, op momenten heeft tegengewerkt en soms zelfs onmogelijk heeft gemaakt. En hoe we daar toch zaten, met ons verhaal over wie we zijn en wat we kunnen.

Soms sta ik mezelf toe me af te vragen wat er voor mij nog meer in het vat gezeten zou hebben als mijn depressies me niet steeds de pas hadden afgesneden. Hoe mijn ontwikkeling zou hebben kunnen zijn als ik niet steeds teruggegooid was. Lang sta ik daar niet bij stil want ik zal er niet achter komen en het is ook niet meer te veranderen. Het hoeft er zelf niet een beter op geworden te zijn.

Wij zijn niet onze depressies.
Wij zijn mensen met een depressie.
Wij zijn echte mensen.

Luister terug naar het gezicht achter depressie. Luister terug naar echte mensen.

Hieronder staat de link naar het programma. De uitzending duurt een uur.

https://radioaalsmeer.nl/programma/echt-esther/uitzending/2019-10-10/

Standaard
Media, Nieuws

Radio Aalsmeer

Foto van website Radio Aalsmeer

Op 10 oktober 2019 schuif ik van 19.00 uur tot 20.00 uur aan bij Echt Esther. In haar wekelijkse talkshow voor Radio Aalsmeer prakten we over depressiviteit en het taboe daarop.

Voor meer informatie over Echt Esther en Radio Aalsmeer kijk je op https://radioaalsmeer.nl/programma/echt-esther
Ik hoop dat je luistert.

Standaard
Blogs, Nieuws

Zelfmoord moordt

Ik leef. Ik ben. Ik mocht er nog zijn, van mezelf.

Depressies maken je gek. Sleuren je mee tot de bodem. En daar voorbij. Je sluit je af. Depressies sluiten je op. Verstoken van tegengas, van een andere invalshoek, van een nuchtere kijk, vormen zich gedachten, waarvan je niet wist dat je ze denken kon. Door gepieker worden ze waar. Leven wordt zwaar.

Je lijf wordt moe van het tillen van dat zware leven. Spierpijn. Kramp. Hartkloppingen. Je ademhaling sneller dan nodig. Door de pijn word je wakker, steeds moet je anders liggen. En als je wakker bent, ligt de eerste gedachte op de loer. Dan begint weer het gepieker.

Je bent alleen met de mist in je hoofd. De blik is niet meer helder. Je ziet niet hoe je verder kunt. En in je hoofd heerst chaos.

Rust. Stilte. Geen verwijten. Geen stimulerende woorden. Geen verplichtingen. Geen interacties. Je weet geen startegie meer om dit te bereiken. En door je concentratiestoornissen, spel je het woord strategie ook al verkeerd. Je kunt ook niks.

De dood is stil. De dood is rust. De dood kent geen verplichtingen. De dood lonkt.

Geen tegengas, geen andere invalshoek, geen nuchtere kijk.

De dood lonkt.

Wereld suïcide preventiedag

10 september 2019

Ik leef. Ik ben.

Dagelijks denken er mensen aan zelfmoord. Sommigen overwegen zelfmoord te plegen. Elke dag overlijden 5 mensen door zelfmoord. Dit kunnen mensen zijn in jouw directe omgeving. Je ziet het vaak niet aan ze. Ze praten er niet over. Of je vindt het lastig om ernaar te vragen.

Praten helpt. Altijd.

Het is niet gemakkelijk. Maar het is altijd beter dan niets doen.

Halverwege het einde

is de titel van het boek dat ik schreef over depressie en zelfmoord. Om depressie een gezicht te geven, zodat. jij je begrepen voelt of jouw naaste beter kunt begrijpen. Zodat mensen die zelfmoordgedachten hebben, er niet meer alleen voor hoeven te staan.

En te verkrijgen bij alle andere (online) boekhandels.

Denk je zelf over zelfmoord of ken je iemand die daar over denkt? Neem dan contact op met 0900-113. Of kijk op de website 113.nl

Standaard
Acties, Nieuws

Uitmarkt Amsterdam

Op 24 en 25 augustus vindt de Uitmarkt plaats in Amsterdam. Futuro Uitgevers staat met een kraam op de boekenmarkt, tegenover het Rijksmuseum. Natuurlijk ben ik erbij, samen met vier collega-auteurs van Futuro. Ondanks de verwachtte hitte sleep ik een koffer achter me aan met genoeg exemplaren van Halverwege het einde. Je kunt een exemplaar bemachtigen, op verzoek voorzien van een persoonlijke opdracht of een handtekening. Kom gezellig langs voor een boek of een praatje!

Standaard
Blogs, Nieuws

Zoals de genade van God, zijn de kaarsen gratis

Je kijkt in de kerk richting het altaar vanuit het middenpad. De voorkant van de kerk is rond en bevat drie hoge glas-in-loodramen waarvan de middelste erg kleurig is. De banken in de kerk zijn lichtgroen.
Kerk in Hjo, Zweden. Foto: Mascha Gesthuizen

Het wordt lichter bij het binnentreden van deze kerk. De banken zijn groen van een moeilijk te beschrijven groene kleur. Geen mint, dennen, mos, of gras, wel een lichte tint, maar toch sober. De kleur van de kussens op de banken benadert die van de klassiek rode kleur van de houten huizen in dit land. 

Ze storen zich niet aan onze komst

Voorin heeft dit heilige gebouw een halfronde vorm met drie grote glas-in-lood ramen waarvan alleen de middelste een kleurige prent heeft. Het voelt open.

Ik sta in het midden van het gangpad en neem de indrukken op. Op de voorste bank is een oud echtpaar verwikkeld in een geanimeerd gesprek. Ze storen zich niet aan onze komst, zo’n luid gesprek kan hier blijkbaar. Op het gietijzeren statief staan twee brandende kaarsjes, ongetwijfeld net aangestoken. Ik stel me voor hoe het echtpaar de charmes en de onhebbelijkheden bespreekt van de doden voor wie zij de kaarsjes laten branden. 

Kinderspeelhoek

In tegenstelling tot de meeste Duitse en Oostenrijkse kerken is dit een kerk waar ik me niet nietig voel maar op mijn gemak. Het is warm en gemoedelijk. Zweedse kerken zijn anders dan Nederlandse, Duitse of Oostenrijkse. Ik denk aan de kinderspeelhoek die ik eerder deze week in een kerk elders zag. Compleet met kleurplaten en verkleed-kleren. Habijten, dat wel.

Ik word terug gehaald uit de wirwar van kleerhangers en onderjurken aan het kinderkleedrek doordat het echtpaar nog harder gaat praten. Ze staan stram en stijf op en hobbelen de kerk uit, de conversatie lijkt nog lang niet klaar. 

Spreken met de doden?

Zoals de genade van God, zijn de kaarsen gratis. Foto: Mascha Gesthuizen

Het statief trekt me naar zich toe. Nooit brandde ik een kaars voor iemand die dood was. De mensen die ons ontvallen, houden simpelweg op te bestaan voor mij. Je kunt doen wat je wil, maar het zal ze nooit meer bereiken. Ik heb nooit gesproken met of tegen mijn dierbaren die niet meer bestaan uit vlees en bloed maar slechts als herinnering. Nooit zeg ik tegen mijn kinderen: ‘Opa zou trots op je geweest zijn.’ 

Tot ik me realiseerde dat dit ‘missen’ is. En dat dat betekent dat hij of zij nog stevig in mijn leven verankerd is, omdat de denkbeelden gevangen zitten in de meningen en uitingen die ik zelf doe. En dat ik op de momenten van gemis vooral zoek naar de steun en erkenning die ik ooit mocht ervaren, omdat die zo veilig en vertrouwd voelde, zo warm en liefdevol. Dan ben ik dankbaar dat ik die heb mogen ervaren en dat ik de herinnering daaraan nog altijd bij me draag.

Troost uit het hiernamaals

Deze warme vriendelijke kerk roept dit allemaal bij me op. Nou ja, die kerk natuurlijk niet, maar het feit dat het terugkomen uit mijn recentste depressie, het fijne land waar ik ben, de warme sfeer van de plek waar ik sta met twee van de drie belangrijkste mensen in mijn leven op dit moment. Dat komt hier voor die kaarsjes, allemaal bij elkaar.

Statief waarop wij onze kaarsen branden. Foto: Mascha Gesthuizen

Het lijkt me heel troostend als je kunt geloven in een vorm van het hiernamaals. Als je kunt vertrouwen op steun of erkenning van die persoon die jou zo dierbaar was maar die je nooit meer kunt omhelzen. Vaak heb ik verlangd naar dat soort troost en soms zelfs gehuild, om het gemis daarvan. 

Ik loop naar het bakje met kaarsen en pak er een uit. Ik weet nu dat iedereen dit op zijn eigen manier kan doen, vanuit zijn eigen motieven. Ik steek de kaars aan en denk aan papa. Deze kaars brand ik voor mezelf, om zo stil te kunnen staan bij het verlies van mijn vader, al zo lang geleden. Na al die jaren kan ik eindelijk een kaars branden, in zijn naam.

Vereeuwig je hersenspinsel

Schrijf de boodschap die je achter wil laten. Foto: Mascha Gesthuizen

In deze kerk mag je bestaan, gewoon omdat het kan. Je doet er misschien zelfs toe. Iets van je hersenspinsels kun je achterlaten als je wil, je zijn markeren. Zodat iemand je kan vinden, zelfs als je er niet meer bent. En dan misschien een mooie herinnering toe kan laten. Of niet…

1 augustus 2019
Wie ruimte neemt ogenschijnlijk onbegaanbare paden te verkennen
vindt zichzelf
maar ziet nog zoveel meer!
Mascha Gesthuizen
Vereeuwig je hersenspinsel en besta. Foto: Mascha Gesthuizen
Standaard
Blogs, Nieuws

Maar ik zal wel gek zijn

Op een aanrechtblad ligt een bijsluiter met daarop twee medicatiedoosjes. De strips met medicatie uit de doosjes liggen verspreid over de bijsluiter.
Lithium voor 100 dagen, foto Mascha Gesthuizen

‘Al na een paar dagen is het merkbaar. Ik denk nog maar de helft nu ik de lithium gebruik. De suïcidale gedachten verbleken, komen achter bobbeltjesglas te staan. Ik begrijp niet hoe het werkt en het maakt me ook niet uit.’

—Citaat uit de roman Halverwege het einde
2018, Futuro uitgevers—

Tweehonderd procent. Dat is wat erbovenop komt, op de prijs van Priadel. Ik betaal voortaan drie maal zoveel voor mijn redding. De oorspronkelijke prijs viel wiliswaar binnen de polis, maar door het huidige eigen risico viel die rekening na een kleine omweg mij toch ten deel. Tot zover de feiten.

—Sommige dingen zijn geen keuze
maar een kwestie van chemie—

Nu kan ik een verhaal afsteken over de groep kwetsbare patienten voor wie deze verhoging van de prijs een verlaging van de therapietrouw met zich mee zal brengen. 

Ik kan eraan toevoegen dat het mij niet zo treft, dat ik het als oud-huisarts vast kan betalen, maar dat ik voor anderen wil opkomen. 

Ook kan ik beschrijven hoe oneerlijk het is dat deze groep mensen, mijzelf incluis, deze prijsverhoging in de maag gesplitst krijgen terwijl ze nooit, echt nooit, gevraagd hebben de aandoening te krijgen die het noodzakelijk maakt dat ze deze pillen slikken. 

Misschien kan ik het breder houden en weer eens de hoogte van het eigen risico aan de kaak stellen. 

Of kan ik ten strijde trekken tegen argumenten doorspekt met Hogeschool Managementtaal: ‘ziek zijn overkomt je, hoe je ermee omgaat is een keuze’ en bepleiten dat sommige dingen geen keuze zijn maar een kwestie van chemie.

Ofschoon bovenstaande wat mij betreft allemaal waar is, wil ik het daar niet over hebben. Wat mij werkelijk intrigeert, is hoe zo’n plan nou tot stand komt. 

—Alle lithiumgebruikende patiënten in de zak van van één fabrikant—

Farmaceut Essential Pharma verhoogt de prijs van Priadel van 4,76 euro naar 15,78 euro per maand, de maximale prijs die het bedrijf ervoor mag vragen. In 2017 haalde het bedrijf hetzelfde trucje uit met Camcolit waarna, zo schat ik in, lithium-gebruikend Nederland massaal overgezet werd op Priadel dat daarmee opeens het goedkoopste middel was. Essential Pharma kreeg met de aankoop van de productielijn van Priadel het monopolie op de enige lithiumtabletten die een gelijkmatige werking in het lichaam hebben. 

Deze oorspronkelijk goedkope middelen waren door iedereen behalve psychiaters en lithiumslikkende patienten vergeten. De patenten zijn er allang af. Het zijn middelen met een kleine therapeutische breedte (daaronder werkt het niet, daarboven is het giftig) en het geeft allerlei bijwerkingen. Als het niet noodzakelijk is, blijf je er verre van. 

Toch heeft deze farmaceut een argument gevonden om zich erin te verdiepen met als uitkomst het plan om de productielijn te willen kopen. 

Ik geloof in de goedheid van de mens. Edele motieven. Zeker bij mensen die in, voor, met gezondheidszorg werken. Daarom vraag ik me af: hebben ze nieuwe indicaties gevonden voor dit middel en willen ze daar onderzoek naar gaan doen zodat nog meer zieken baat kunnen hebben bij lithium? Hebben ze een vermoeden hoe ze het middel veiliger kunnen maken door de therapeutische breedte iets op te rekken? Of…

Nee. Dat zal toch niet? Hebben ze Camcolit en Priadel opgekocht om zo de lithiummarkt in handen te krijgen om de prijzen naar het wettelijk toegestane niveau te brengen en er vet aan te verdienen?

—Naast de patiënt wordt nu ook de fabrikant beter van Lithium. En die zelfs zònder bijwerkingen. Hoe fijn is dat!—

Blijkbaar betaalt farmaceut Essential Pharma zichzelf zwijggeld van deze nieuwe winst. De Volkskrant heeft om een reactie gevraagd maar niet gekregen. Dat doet het ergste vermoeden. Maar ik zal wel gek zijn.

Bronnen: ‘Halverwege het einde’, roman van Mascha Gesthuizen, Futuro Uitgevers 2018

‘Verbijstering bij psychiaters over plotse prijsverhoging essentieel medicijn voor bipolaire patiënten’, artikel in de Volkskrant van Michiel van de Geest, 30 juni 2019

Standaard
Blogs, Discussieer mee op Hebban, Nieuws

Winnen of leren

Het dilemma van het juiste hokje

Noa. Zeventien jaar, klaar om van de wereld af te stappen. Het leven heeft een wrede grap met haar uitgehaald en nu heeft ze daar korte metten mee gemaakt. Verkrachting, PTSS, anorexia, depressie en kiezen voor de dood zijn kernbegrippen. Naar de rest kunnen wij slechts gissen, waarschijnlijk weet niemand meer hoe het nou precies zit. 

Een leven dat zo loopt, dat zo eindigt, kent alleen verliezers. Het meisje zelf, haar ouders en omgeving, de hulpverlening die erbij betrokken is geweest. 

Stel je voor dat je op je zeventiende in je eentje naar de schuur loopt. Zoals altijd klemt de deur en het kost je moeite om hem open te krijgen want je bent ondervoed en daardoor niet zo krachtig. Over zoiets banaals als het klemmen op zich maak je je vandaag niet druk. Je pakt je fiets uit de schuur, laat de deur voor wat het is en fiets het poortje uit, op weg naar het station. 

Niemand weet waar je heen gaat. Zelf weet je niet hoe laat je terug komt, of je nog terug komt. Het waait en het miezert een beetje. De natte kou voel je niet want je hebt al lang geleden geleerd gevoel buiten te sluiten. Op het station check je het saldo op je ov-kaart; er moet een bedrag gestort worden om met de trein te kunnen reizen. Nadat je hebt opgewaardeerd, ga je de poortjes door die toegang geven tot de perrons. Ergens boven is het piepende ijzer op ijzer te horen van treinen die tot stilstand komen. Het geluid van stemmen en voetstappen in allerlei soorten ritmes gaat de stroom mensen vooruit die de trap afkomt en zich in de hal verspreid. De mensenmassa haalt je kort uit je mijmering, maar je moet door, tegen de stroom in, op weg naar het verlossende woord van de Levenseindekliniek. Voor het eerst sinds lange tijd voel je weer hoop. 

En stel dat je dan ’s avonds weer thuis komt. Iemand heeft de schuurdeur weer dicht gedaan zodat je opnieuw al je kracht moet inzetten om hem weer open te krijgen. Door het raam zie je het kleurenpalet van de tv, twee schaduwen op de bank. Niemand weet waar je geweest bent. Je sluipt naar boven en sluit je op in je kamer. Alleen met je afwijzing. Je bent het leven nog wat verplicht.

De psychiatrie, de jeugdpsychiatrie en de jeugdzorg zijn de afgelopen jaren opgedeeld in hokjes, die gescheiden zijn door een ondoordringbaar materiaal van het sterkste soort. Als je drie diagnoses hebt, zoals Noa, moet je aanspraak maken op drie hokjes. Maar dat kan natuurlijk niet. Behandelen in psychiatrisch Nederland kenmerkt zich door wachtlijsten, doorverwijzen, beperkte budgetten en zwart-wit beleid. Van het ene naar het andere hokje vraagt veel administratie waarvan vaak niet duidelijk is wie dat moet doen, met veel contactmomenten en elk van die contactmomenten kent zijn eigen foutenmarge. Je moet nogal aanhouden en geen enkele vorm van zelfstigma dragen, wil je krijgen wat je nodig hebt. 

Het verhaal van Noa is een exces. Het zijn wel de excessen die de onvolkomenheden van een systeem meer dan bloot leggen. Moge haar dood de loep zijn waaronder we knelpunten onweerlegbaar definiëren.

Bronnen
https://www.ad.nl/binnenland/noa-is-17-jaar-geworden-ik-word-losgelaten-omdat-mijn-lijden-ondraaglijk-is~a7a2cc47/
https://www.gelderlander.nl/home/noa-16-uit-arnhem-is-nu-al-klaar-met-haar-verwoeste-leven~a01a7bd1/
http://www.levenseindekliniek.nl/blog/2019/06/05/het-overlijden-van-noa-pothoven-death-of-noa-pothoven/
https://113.nl

Hulp nodig na het lezen van deze blog?

Ga naar https://113.nl

Standaard